Niemand gaat jou rijk maken

Niemand gaat jou rijk maken

vrijdag 31 mei 2013

Stel dat je nu al wist wat de prijzen van aandelen, goud, grondstoffen, de dollar of de euro volgend jaar zouden zijn. Dan kon je bakken geld verdienen. Of is het toch niet zo eenvoudig?

Financiële profeten

Omwille van winst houden miljoenen mensen in de geldwereld zich bezig met het voorspellen van de toekomst. Denk aan beursanalisten, beleggingsadviseurs en fondsbeheerders. Ook hoofdeconomen, makelaarsorganisaties en vermogensbeheerders profeteren graag wat ons financieel en economisch te wachten staat. Particuliere beleggers, pensioenspaarders en huiseigenaren volgen dat en handelen ernaar. Maar waarom zijn we dan niet allemaal steenrijk?

Verborgen belangen

Dat is eenvoudig te verklaren. Ten eerste hebben de meeste voorspellers verborgen belangen. Zo voorzien makelaars nooit een langdurige malaise op de huizenmarkt, want dan wil niemand meer een huis met hypotheek. Banken, vermogens- en fondsbeheerders voorspellen natuurlijk nooit een tragische beurscrash. Ze gaan hun klanten toch niet wegjagen? Omwille van hun winst beweren financiële verkopers wat hen uitkomt. Klopt die vooruitblik later niet, dan is weinig verloren: het risico is toch altijd voor de klant.

Niemand kan voorspellen

Er is nóg een reden waarom de ‘experts’ jou nooit rijk maken: de mens kàn helemaal niet voorspellen, ook al maken we dat onszelf graag wijs. We geloven dat we grip hebben op aandelenkoersen, huizenprijzen en economische ontwikkelingen. Dat houdt het leven overzichtelijk. Desondanks overkomen ons voortdurend onvoorspelbare dingen. Had jij tien jaar geleden gedacht dat sommige pensioenfondsen hun uitkeringen zouden verlagen? Dat DSB en Icesave failliet zouden gaan? Dat een Amsterdamse kinderoppas vele tientallen peuters zou misbruiken? Of dat Bulgaarse dorpsbewoners hier 95 miljoen euro aan toeslagen zouden komen ophalen? Als we het hadden geweten, dan hadden we er toch tijdig wat aan gedaan?

Zwarte zwaan

zwarte zwaanDe Amerikaanse onderzoeker Nassim Nicholas Taleb  noemt zo’n ingrijpende gebeurtenis, die niemand voorzag en die pas achteraf wordt verklaard, een Zwarte Zwaan. Typische zwarte zwanen waren de beurscrashes van 1929 en 1987. Ook het broeikaseffect, de aanslag op het World Trade Center, de kredietcrisis en de huidige daling van de huizenprijzen kwamen voor velen totaal onverwacht.

Tegen een stootje kunnen

Zwarte zwanen maken je financiële toekomst per definitie onzeker. Je wilt vooruitkijken, maar weet nooit welk onheil je te wachten staat. Wie weet komt er ooit een oorlog of klimaatramp. Misschien ga je scheiden, verlies je je baan of raak je je hele hebben en houden kwijt door een dijkdoorbraak. Toch hoef je zo’n noodlot niet helemaal lijdzaam af te wachten. Een calamiteit nekt je minder snel als je financieel én psychologisch tegen een stootje kunt. Zo slaap je, als de huizenprijzen verder dalen, als een roos in een huurhuis of een afbetaalde woning. Ook lage vaste lasten, een goede opleiding, een flexibele instelling en/of een flinke pot spaargeld kunnen zorgen dat het noodlot je niet achterhaalt.

Oorverdovend zwijgen

Maar veel geldexperts vinden overtollig spaargeld of een huis met overwaarde bespottelijk. Geld mag niet ‘luieren’ op een spaarrekening tegen lage rente. Het moet optimaal ‘werken’ in een belegging zoals goud, grond, vastgoed, een hypotheek of een verzekering. Nu de crisis wat lijkt te luwen zijn onze geldprofeten dus weer enthousiast begonnen met hebzucht-opwekkende reclamecampagnes. ‘Investeren in grond? Nu is het moment!’, ‘Koop zilver en goud BTW-vrij!’, ‘Kies onze spaarverzekering tegen gegarandeerd 2,75%’ of ‘Onze vastgoedobligaties bieden 7,8 tot 11,4 procent winst per jaar’. Over de risico’s wordt weer oorverdovend gezwegen.  Tot het mis gaat. Trap er niet (weer) in.

Erica Verdegaal

Reageren is niet mogelijk